Wysokość odszkodowania przy sprzedaży samochodu w stanie uszkodzonym

W sprawach o odszkodowanie związane z uszkodzeniem samochodu w wypadku drogowym najczęstszą przyczyną sporów pomiędzy poszkodowanym a towarzystwem ubezpieczeń jest sposób obliczenia wysokości należnego odszkodowania.

W praktyce naszej Kancelarii Klienci najczęściej zwracają się z pytaniami o to, czy aby otrzymać odszkodowanie za zniszczony pojazd muszą najpierw dokonać naprawy samochodu oraz jaka powinna być wysokość odszkodowania w sytuacji gdy samochód zostanie sprzedany w stanie uszkodzonym bez podejmowania jakichkolwiek prac naprawczych lub po dokonaniu tylko częściowej naprawy.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że poszkodowany może domagać się odszkodowania za uszkodzony pojazd niezależnie od tego, czy go naprawił. Odszkodowanie należne jest zatem nie tylko w sytuacji gdy samochód nie został jeszcze naprawiony ale również gdy poszkodowany nie zamierza w ogóle samochodu naprawiać. Wysokość odszkodowania powinna w takim wypadku odpowiadać uzasadnionym kosztom naprawy oszacowanym kosztorysowo. Towarzystwo Ubezpieczeń nie ma zatem prawa uzależniać wypłaty odszkodowania w pełnej wysokości np. od przedstawienia przez poszkodowanego faktur za naprawę.

Tymczasem nierzadko zdarza się, że Towarzystwa Ubezpieczeń w sytuacji braku przedstawienia przez poszkodowanego faktur za naprawę pojazdu wypłacają odszkodowanie w niepełnej i znacznie zaniżonej wysokości powołując przy tym np. konieczność dokonania potrąceń z uwagi na amortyzację części zamiennych.

Skoro ubezpieczyciel ma obowiązek wypłaty odszkodowania w pełnej wysokości bez względu na to, czy samochód został naprawiony, to konsekwentnie poszkodowany ma prawo domagać się jego wypłaty również wtedy, gdy samochód sprzeda w stanie uszkodzonym. Dużo mniej oczywista staje się jednak w takich wypadkach sama metoda obliczenia wysokości należnego odszkodowania.

Towarzystwa ubezpieczeń z reguły wobec powzięcia informacji o sprzedaży samochodu w stanie uszkodzonym dokonują wypłaty odszkodowania w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy wartością samochodu sprzed szkody a wartością samochodu uszkodzonego. Tymczasem w większości przypadków taki zazwyczaj niekorzystny dla poszkodowanego sposób szacowania szkody jest całkowicie nieuprawniony.

Sprzedaż samochodu w stanie uszkodzonym nie ma jakiegokolwiek znaczenia nie tylko dla obowiązku wypłaty odszkodowania ale i dla metody szacowania jego wysokości. Jeżeli zatem poszkodowany sprzeda uszkodzony samochód bez przeprowadzania jego naprawy, to wciąż przysługiwać mu będzie prawo żądania zapłaty odszkodowania odpowiadającego uzasadnionym kosztom naprawy. Koszty te powinny zostać oszacowane na podstawie rzetelnie wykonanego kosztorysu.

Powyższa zasada dozna jednak wyjątku, gdy koszty naprawy samochodu przewyższają jego wartość sprzed szkody. Tylko w takiej sytuacji dochodzi do tzw. szkody całkowitej i wysokość odszkodowania powinna odpowiadać różnicy pomiędzy wartością samochodu sprzed szkody a wartością samochodu uszkodzonego, który z reguły poszkodowany sprzedaje nie podejmując naprawy.

Podsumowując: poszkodowany ma prawo żądać wypłaty odszkodowania w wysokości, która odpowiada uzasadnionym kosztom naprawy samochodu tak długo jak koszty naprawy samochodu nie przewyższają jego wartości sprzed szkody a dla wysokości odszkodowania nie ma znaczenia czy pojazd zostanie w ogóle naprawiony, oraz czy zostanie on sprzedany w stanie uszkodzonym.

Dla uzasadnienia powyższego stanowiska w sporze z ubezpieczycielem warto powołać się na wyroki Sądu Najwyższego z dnia 11 czerwca 2003r. w sprawie V CKN 308/01 oraz z dnia 16 maja 2002r. w sprawie V CKN 1273/00. Nawet jednak oczywista treść powyższych orzeczeń nie zawsze pozwala uniknąć sporu sądowego.

Adwokat Bartosz Markowski